De bouwvorm van een elektromotor (mounting arrangement) bepaalt hoe de motor mechanisch gekoppeld wordt aan zijn aandrijflijn. De IEC-norm 60034-7 legt de standaardcodes vast. Dit artikel gaat kort in op de meest gebruikte bouwvormen, wanneer u welke kiest en hoe u bij twijfel converteert.
De vijf meest gebruikte bouwvormen
B3, voetmontage
De motor staat op voeten die aan de behuizing zijn gegoten of geklonken. De belasting wordt opgenomen door de funderingsstructuur.
- Gebruik: vrijstaande installaties met riem- of koppelingsaandrijving, compressoren, pompen met eigen lager-huis.
- Voordeel: eenvoudige installatie, goed toegankelijk voor onderhoud.
- Nadeel: moet goed uitgelijnd worden ten opzichte van de aangedreven machine; misalignment geeft lagerschade.
B5, doorlopende flens (through-bolted flange)
De motor wordt gemonteerd aan een flens aan de voorzijde; bouten gaan door de flens heen naar de gelijkstroommachine of reductor. Geen voeten.
- Gebruik: directe aansluiting op pompen, ventilatoren, tandwielkasten.
- Voordeel: geen extra uitlijning nodig als de flens goed tegen de aangedreven machine past; compact.
- Nadeel: alle belasting wordt via de flens overgebracht; niet geschikt voor grote radiale belastingen.
B14, draadflens (face-mounted with tapped holes)
Als B5 maar de bevestigingsgaten in de flens zijn voorzien van binnendraad; bouten worden vanaf de machine-zijde ingedraaid.
- Gebruik: kleinere reductoren, pompen, aandrijvingen waar de achterkant van de flens niet toegankelijk is.
- Voordeel: montage vanaf één zijde mogelijk.
- Nadeel: alleen geschikt voor kleinere motoren (meestal tot frame 160).
V1, verticaal, as naar beneden
Motor staat verticaal met de as naar beneden, meestal met flens bovenaan. Wordt veel gebruikt voor onderwater-pompen, mixers en dompelpompen.
- Gebruik: koelturen, gietijzer-pompen in proces-kanalen, verticale bronpompen.
- Voordeel: compact qua vloeroppervlak.
- Nadeel: axiale belasting op lagers moet precies passen bij de toepassing.
Combi B3/B5 (voet + doorlopende flens)
Motor heeft zowel voeten als een doorlopende flens. Dit geeft flexibiliteit.
- Gebruik: OEM-machinebouw waar de motor in verschillende mechanisch uitvoeringen kan worden gemonteerd.
- Voordeel: maximum flexibiliteit bij onzekerheid over definitieve montage.
- Nadeel: iets hogere motorkosten; soms wat groter.
De belangrijkste dimensies
Bij het bestellen van een vervanging heeft u naast de bouwvorm deze dimensies nodig:
| Afkorting | Wat | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| H | Ashoogte (centerline tot voetzool) | Bepaalt framegrootte (IEC 80, 90, 100, etc.) |
| D | Asdiameter | Koppelingsmaat |
| E | Asuitsteeklengte | Nodig voor koppelings-positionering |
| F | Spieeasing | Koppelings-sleutelgrootte |
| P | Flensdiameter (buitenkant) | Past de motor in het bestaande flens-gat? |
| N | Centreringsdiameter flens | Uitlijning |
| M | Pitch circle diameter (PCD) bouten | Bevestigingsgaten locatie |
| A, B | Voetafstanden | Voor B3-montage |
| L | Totale lengte motor | Voor ruimte-check |
De beste manier om bij een vervangingsaanvraag alle nodige info in één keer op te sturen is via onze Dimension Sheet, daa, daar staan alle velden al gestructureerd klaar.
Conversie tussen bouwvormen
Soms komt het voor dat u een B3-motor heeft maar een B5-montage wilt, of omgekeerd. Drie opties:
1. Motor met combi B3/B5 bestellen
Vrijwel alle fabrikanten (ABB, Dormot) leveren combi-uitvoeringen. Meerprijs ten opzichte van B3-only is doorgaans 10-15%. Als u bij de aanvraag niet zeker weet wat de eindmontage wordt, kies standaard combi.
2. In onze werkplaats converteren
Voor specifieke motoren kunnen wij in Dordrecht een B3-motor ombouwen naar B5 (flens erop monteren) of omgekeerd. Dit vereist nauwkeurig mechanisch werk en wordt uitgevoerd door onze engineers met gecontroleerde flens-toleranties. Typisch doorlooptijd: 3-5 werkdagen.
3. Adapter-flens gebruiken
Een tussenflens die de B3-motor op een B5-montage zet. Dit is een snelle, goedkope oplossing maar introduceert wel extra axiale ruimte. Niet geschikt waar de dimensie cruciaal is.
Als u motoren voor een machinelijn koopt waar de definitieve montagewijze pas bij het laatste engineering-overleg wordt vastgelegd, bestel standaard combi B3/B5. Dat voorkomt dat u na de aanschaf nog bouwvorm-aanpassingen moet doen.
Samenvatting
- B3: voetmontage, standaard voor riem- of koppelingsaandrijving.
- B5: doorlopende flens, voor directe montage op pomp of reductor.
- B14: kleinere draadflens, voor één-zijdige montage.
- V1: verticaal, voor onderwater- en bronpompen.
- Combi B3/B5: maximum flexibiliteit voor OEM-toepassingen.
- Bestel bij twijfel combi, meerprijs is beperkt, flexibiliteit groot.
- Vul onze Dimension Sheet in bij in bij vervanging, dan hoeft u zich geen zorgen te maken of u iets vergeet.
Aan de in dit artikel genoemde gegevens kunnen geen rechten worden ontleend. Neem contact met ons op voor een concrete offerte en actuele leverstatus.
Niet zeker welke bouwvorm?
Vul onze Vul onze Dimension Sheet in met zoveel gegevens als u heeft, of stuur een foto van de bestaande motor, onze engineers bepalen de juiste bouwvorm voor uw toepassing.